Spoed? Direct gevaar: 112 · Huiselijk geweld of kindermishandeling: Veilig Thuis 0800-2000 · Denk je aan zelfdoding: 113 of 0800-0113 · Termijn bijna verlopen: Juridisch Loket

Onderwerpen › Huwelijk, partnerschap en samenwonen

Huwelijk, geregistreerd partnerschap en samenwonen

Huwelijk en geregistreerd partnerschap hebben bijna dezelfde gevolgen: zorgplicht, gemeenschap van goederen, erfrecht en (bij kinderen) automatisch ouderschap en gezag. Samenwonen regelt de wet nauwelijks; dat moet je zelf vastleggen met een samenlevingscontract, testament en erkenning van kinderen. Sinds 2018 vallen bezittingen van vóór het huwelijk niet meer automatisch in de gemeenschap.

Je rechten

Valkuilen

Mogelijke routes

Welke route past, hangt af van je situatie. In je eigen dossier zoeken we dat voor je uit.

Wat is van wie: gemeenschap van goederen of voorwaarden

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 94
Wat in de (beperkte) gemeenschap van goederen valt.
(1) Van het ogenblik van de voltrekking van het huwelijk bestaat tussen de echtgenoten van rechtswege een gemeenschap van goederen. (2) De gemeenschap omvat, wat haar baten betreft, alle goederen die reeds vóór de aanvang van de gemeenschap aan de echtgenoten gezamenlijk toebehoorden, en alle overige goederen van de …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 115
Huwelijkse voorwaarden maak je bij de notaris, voor of tijdens het huwelijk.
(1) Huwelijkse voorwaarden moeten op straffe van nietigheid bij notariële akte worden aangegaan. (2) Een volmacht tot het aangaan van huwelijkse voorwaarden moet schriftelijk worden verleend en moet de in de huwelijkse voorwaarden op te nemen bepalingen bevatten.

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

Waar: Het Juridisch Loket

De gezamenlijke woning

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 88
Voor verkoop, verhuur of bezwaren van de gezinswoning heb je toestemming van je partner nodig.
(1) Een echtgenoot behoeft de toestemming van de andere echtgenoot voor de volgende rechtshandelingen: - a. overeenkomsten strekkende tot vervreemding, bezwaring of ingebruikgeving en rechtshandelingen strekkende tot beëindiging van het gebruik van een door de echtgenoten tezamen of door de andere echtgenoot alleen …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

Waar: Het Juridisch Loket

Erfrecht van de partner

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 4, Artikel 13
De echtgenoot krijgt de goederen; de kinderen krijgen een vordering.
(1) De nalatenschap van de erflater die een echtgenoot en een of meer kinderen als erfgenamen achterlaat, wordt, tenzij de erflater bij uiterste wilsbeschikking heeft bepaald dat deze afdeling geheel buiten toepassing blijft, overeenkomstig de volgende leden verdeeld. (2) De echtgenoot verkrijgt van rechtswege de …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 4, Artikel 8
Een geregistreerd partner telt in het erfrecht als echtgenoot.
(1) In dit Boek worden met echtgenoten gelijkgesteld geregistreerde partners. (2) Voor de toepassing van lid 1 is mede begrepen onder: - a. huwelijk: geregistreerd partnerschap; - b. gehuwd: als partner geregistreerd; - c. huwelijksgemeenschap: gemeenschap van een geregistreerd partnerschap; - d. trouwbeloften: …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

Waar: Het Juridisch Loket

Bezit en de woning als samenwoners

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 3, Artikel 166
Wat jullie samen bezitten (bijvoorbeeld een huis op beider naam), is een gemeenschap.
(1) Gemeenschap is aanwezig, wanneer een of meer goederen toebehoren aan twee of meer deelgenoten gezamenlijk. (2) De aandelen van de deelgenoten zijn gelijk, tenzij uit hun rechtsverhouding anders voortvloeit. (3) Op de rechtsbetrekkingen tussen de deelgenoten is artikel 2 van Boek 6 van overeenkomstige toepassing.

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 3, Artikel 178
Ieder van jullie kan verdeling van die gemeenschap vragen.
(1) Ieder der deelgenoten, alsmede hij die een beperkt recht op een aandeel heeft, kan te allen tijde verdeling van een gemeenschappelijk goed vorderen, tenzij uit de aard van de gemeenschap of uit het in de volgende leden bepaalde anders voortvloeit. (2) Op verlangen van een deelgenoot kan de rechter voor wie een …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

Waar: Het Juridisch Loket

Ouderschap en gezag over jullie kinderen

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 199
Ben je bij de geboorte getrouwd of geregistreerd partner, dan ben je automatisch ouder; anders word je het door erkenning.
Vader van een kind is de man: - a. die op het tijdstip van de geboorte van het kind met de vrouw uit wie het kind is geboren, is gehuwd of een geregistreerd partnerschap is aangegaan, tenzij onderdeel b of de slotzin van artikel 198, eerste lid, onder b , geldt; - b. wiens huwelijk of geregistreerd partnerschap met …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 203
Samenwoners regelen het ouderschap via erkenning bij de gemeente of de notaris.
(1) Erkenning kan geschieden: - a. bij een akte van erkenning, opgemaakt door een ambtenaar van de burgerlijke stand; - b. bij notariële akte. (2) De erkenning heeft gevolg vanaf het tijdstip waarop zij is gedaan.

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 251b
Na erkenning hebben moeder en erkenner in de regel samen gezag.
(1) De moeder en de persoon die een kind heeft erkend oefenen het gezag over hun kind gezamenlijk uit, tenzij: - a. een voogd met de voogdij over het kind is belast; - b. de voorziening in het gezag over het kind is komen te ontbreken; - c. de ouder die het gezag heeft, dit gezamenlijk met een ander dan een ouder …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

  1. Samenwonend? Laat het kind erkennen, het liefst al vóór de geboorte.

Waar: Uw gemeente · Het Juridisch Loket

Afspraken vastleggen als samenwoners

  1. Overweeg een samenlevingscontract en een testament bij de notaris.

Waar: Het Juridisch Loket

Als het misgaat

Zet je eigen zaak op een rij

Beschrijf je situatie, beantwoord 3 vragen en krijg een plan met je termijnen, de wetsartikelen, je opties, hulp en geld, en voorbeeldbrieven. Alles blijft op je eigen apparaat.

Begin met je dossier € 9,95 per dossier, geen abonnement · Gratis termijn berekenen

Wetsartikelen bij dit onderwerp

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 30
Huwelijk tussen twee personen van verschillend of gelijk geslacht; de wet kijkt alleen naar de burgerlijke kant.
(1) Een huwelijk kan worden aangegaan door twee personen van verschillend of van gelijk geslacht. (2) De wet beschouwt het huwelijk alleen in zijn burgerlijke betrekkingen.

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 31
Minimumleeftijd 18 jaar.
Om een huwelijk te mogen aangaan moeten een man en een vrouw de leeftijd van achttien jaren hebben bereikt.

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 42
Verboden: met bloedverwanten in rechte lijn of broer/zus; niet tegelijk een partnerschap.
Zij die met elkander een huwelijk willen aangaan, mogen niet tegelijkertijd een geregistreerd partnerschap zijn aangegaan.

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 44
Melding voorgenomen huwelijk bij de gemeente, met de nodige stukken.
(1) Ten behoeve van het kenbaar maken van hun voornemen om in het huwelijk te treden verstrekken de aanstaande echtgenoten van wie ten minste één uitsluitend of mede de Nederlandse nationaliteit bezit of in Nederland zijn gewone verblijfplaats heeft aan de ambtenaar van de burgerlijke stand: - a. hun geslachtsnaam, …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 52
Stuiting (o.a. door een bestaande echtgenoot).
Hij die met een der partijen door huwelijk verbonden is dan wel met een der partijen een geregistreerd partnerschap is aangegaan, kan op grond van het bestaan van dat huwelijk of dat geregistreerd partnerschap een nieuw aan te gaan huwelijk stuiten.

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 67
Openbare voltrekking door de ambtenaar, 2–4 meerderjarige getuigen, in persoon verschijnen, ja-woord.
(1) De aanstaande echtgenoten moeten ten overstaan van de ambtenaar van de burgerlijke stand en in tegenwoordigheid van de getuigen verklaren, dat zij elkander aannemen tot echtgenoten en dat zij getrouw alle plichten zullen vervullen, die door de wet aan de huwelijkse staat worden verbonden. (2) Terstond nadat deze …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 68
Kerkelijk huwelijk pas ná het burgerlijk huwelijk.
(1) Geen godsdienstige plechtigheden zullen mogen plaats hebben, voordat de partijen aan de bedienaar van de eredienst zullen hebben doen blijken, dat het huwelijk ten overstaan van de ambtenaar van de burgerlijke stand is voltrokken. (2) Een partij bij een religieuze of levensbeschouwelijke verbintenis is gehouden …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 80b
Geregistreerd partnerschap; de regels over rechten en plichten, gemeenschap en huwelijkse voorwaarden gelden ook.
Op een geregistreerd partnerschap zijn de titels 6 , 7 en 8 van overeenkomstige toepassing met uitzondering van het omtrent scheiding van tafel en bed bepaalde.

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 80g
Partnerschap omzetten in een huwelijk.
(1) Indien twee personen aan de ambtenaar van de burgerlijke stand kenbaar maken dat zij het geregistreerd partnerschap dat zij zijn aangegaan, omgezet wensen te zien in een huwelijk, kan de ambtenaar van de burgerlijke stand ter zake een akte van omzetting opmaken. Indien de geregistreerde partners van wie ten minste …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 81
Echtgenoten zijn elkaar trouw, hulp en bijstand verschuldigd.
Echtgenoten zijn elkander getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd. Zij zijn verplicht elkander het nodige te verschaffen.

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 84
Kosten van de huishouding en de kinderen naar inkomen.
(1) De kosten der huishouding, daaronder begrepen de kosten van verzorging en opvoeding van de kinderen, komen ten laste van het gemene inkomen van de echtgenoten en, voor zover dit ontoereikend is, ten laste van hun eigen inkomens in evenredigheid daarvan; voor zover de inkomens ontoereikend zijn, komen deze kosten …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 88
Toestemming van de partner nodig voor o.a. verkoop of verhuur van de gezamenlijke woning en borgtocht.
(1) Een echtgenoot behoeft de toestemming van de andere echtgenoot voor de volgende rechtshandelingen: - a. overeenkomsten strekkende tot vervreemding, bezwaring of ingebruikgeving en rechtshandelingen strekkende tot beëindiging van het gebruik van een door de echtgenoten tezamen of door de andere echtgenoot alleen …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 94
Beperkte gemeenschap van goederen: wat je samen of tijdens het huwelijk verkrijgt; niet wat je vóór het huwelijk alleen had, en niet erfenissen en schenkingen.
(1) Van het ogenblik van de voltrekking van het huwelijk bestaat tussen de echtgenoten van rechtswege een gemeenschap van goederen. (2) De gemeenschap omvat, wat haar baten betreft, alle goederen die reeds vóór de aanvang van de gemeenschap aan de echtgenoten gezamenlijk toebehoorden, en alle overige goederen van de …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 115
Huwelijkse voorwaarden: voor of tijdens het huwelijk, alleen bij de notaris.
(1) Huwelijkse voorwaarden moeten op straffe van nietigheid bij notariële akte worden aangegaan. (2) Een volmacht tot het aangaan van huwelijkse voorwaarden moet schriftelijk worden verleend en moet de in de huwelijkse voorwaarden op te nemen bepalingen bevatten.

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 198
Kind geboren in huwelijk/partnerschap: echtgenoot of partner is automatisch ouder (duomoeder bij donorbevruchting).
(1) Moeder van een kind is de vrouw: - a. uit wie het kind is geboren; - b. die op het tijdstip van de geboorte van het kind is gehuwd of door een geregistreerd partnerschap is verbonden met de vrouw uit wie het kind is geboren, indien dit kind is verwekt door kunstmatige donorbevruchting als bedoeld in artikel 1, …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 253sa
Gezamenlijk gezag van rechtswege (ook met een stiefouder-echtgenoot over een kind dat tijdens het huwelijk is geboren).
(1) Over het staande hun huwelijk of geregistreerd partnerschap geboren kind oefenen een ouder en zijn echtgenoot of geregistreerde partner die niet de ouder is, gezamenlijk het gezag uit, tenzij het kind tevens in familierechtelijke betrekking staat tot een andere ouder. (2) De bepalingen met betrekking tot het …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 4, Artikel 13
Erfrecht: echtgenoot erft samen met de kinderen; de echtgenoot krijgt alle goederen, kinderen een vordering (wettelijke verdeling).
(1) De nalatenschap van de erflater die een echtgenoot en een of meer kinderen als erfgenamen achterlaat, wordt, tenzij de erflater bij uiterste wilsbeschikking heeft bepaald dat deze afdeling geheel buiten toepassing blijft, overeenkomstig de volgende leden verdeeld. (2) De echtgenoot verkrijgt van rechtswege de …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 4, Artikel 8
Geregistreerde partner = echtgenoot in het erfrecht.
(1) In dit Boek worden met echtgenoten gelijkgesteld geregistreerde partners. (2) Voor de toepassing van lid 1 is mede begrepen onder: - a. huwelijk: geregistreerd partnerschap; - b. gehuwd: als partner geregistreerd; - c. huwelijksgemeenschap: gemeenschap van een geregistreerd partnerschap; - d. trouwbeloften: …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 4, Artikel 63
Legitieme portie van kinderen.
(1) De legitieme portie van een legitimaris is het gedeelte van de waarde van het vermogen van de erflater, waarop de legitimaris in weerwil van giften en uiterste wilsbeschikkingen van de erflater aanspraak kan maken. (2) Legitimarissen zijn de afstammelingen van de erflater die door de wet als erfgenamen tot zijn …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 151
Echtscheiding alleen via de rechter, bij duurzame ontwrichting.
Echtscheiding wordt op verzoek van één der echtgenoten uitgesproken, indien het huwelijk duurzaam ontwricht is.

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 80d
Partnerschap: ook buiten de rechter met een overeenkomst, maar niet als er gezamenlijke kinderen onder gezag zijn (1:80c lid 3).
(1) De in artikel 80c, eerste lid, onder c , bedoelde overeenkomst betreft ten minste de verklaring van beide partners dat hun geregistreerd partnerschap duurzaam ontwricht is en dat zij het willen beëindigen. Voorts betreft de overeenkomst, evenwel niet op straffe van nietigheid: - a. de uitkering tot …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 160
Pensioenverevening; partneralimentatie (max. 5 jaar); einde alimentatie bij samenwonen.
Een verplichting van een gewezen echtgenoot om uit hoofde van echtscheiding levensonderhoud te verschaffen aan de wederpartij, eindigt wanneer deze opnieuw in het huwelijk treedt, een geregistreerd partnerschap aangaat dan wel is gaan samenleven met een ander als waren zij gehuwd of als hadden zij hun partnerschap …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

Geen juridisch advies. Loketklaar is geen advocaat en geen jurist: we zetten je zaak op een rij als voorbereiding. Wetsartikelen gecontroleerd in de officiële tekst (Basiswettenbestand) op 2026-11-02. Dit is algemene informatie, geen advies over jouw situatie. Laat belangrijke stappen nakijken. Twijfel je? Bel het Juridisch Loket.