Spoed? Direct gevaar: 112 · Huiselijk geweld of kindermishandeling: Veilig Thuis 0800-2000 · Denk je aan zelfdoding: 113 of 0800-0113 · Termijn bijna verlopen: Juridisch Loket

Onderwerpen › Jeugdstrafrecht en Halt

Jeugdstrafrecht en Halt

Kinderen onder 12 kunnen niet worden vervolgd. Voor 12 tot 18 jaar geldt het jeugdstrafrecht, met lichtere straffen en een sterke rol voor ouders en de Raad voor de Kinderbescherming. Voor kleine feiten kan de politie een Halt-afdoening aanbieden (max. 20 uur), waarna de zaak niet naar de officier gaat.

Je rechten

Valkuilen

Mogelijke routes

Welke route past, hangt af van je situatie. In je eigen dossier zoeken we dat voor je uit.

Onder de 12: geen strafvervolging

✔ Wetboek van Strafvordering, Artikel 486
Niemand jonger dan 12 kan strafrechtelijk worden vervolgd.
Niemand kan strafrechtelijk worden vervolgd wegens een feit, begaan voordat hij de leeftijd van twaalf jaren heeft bereikt.

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

Waar: Het Juridisch Loket

Rechten bij aanhouding en verhoor

✔ Wetboek van Strafvordering, Artikel 489
Na aanhouding van een jongere wordt direct een advocaat aangewezen.
(1) Indien de verdachte is aangehouden, stelt de officier van justitie of de hulpofficier van justitie die bij de voorgeleiding beveelt dat de verdachte wordt opgehouden voor onderzoek, het bestuur van de raad voor rechtsbijstand direct van zijn aanhouding in kennis, opdat het bestuur een raadsman aanwijst. Deze …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafvordering, Artikel 488ab
Recht om bij het verhoor vergezeld te worden door een ouder of vertrouwenspersoon.
(1) Bij het verhoor door de opsporingsambtenaar heeft de verdachte het recht te worden vergezeld door de ouders of voogd of een vertrouwenspersoon. (2) De toegang van de persoon tot het verhoor kan worden geweigerd indien de hulpofficier van justitie van oordeel is dat: - a. het niet in het belang van de verdachte …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

  1. Neem contact op met de (piket)advocaat. Leg geen verklaring af zonder advocaat als je twijfelt.

Waar: Raad voor Rechtsbijstand · Het Juridisch Loket

Halt: vrijwillig, met gevolgen

✔ Wetboek van Strafrecht, Artikel 77e
Halt (in de wet: een project) mag worden aangeboden. Meedoen is niet verplicht. Wie meedoet, voorkomt dat het proces-verbaal naar de officier van justitie gaat.
(1) De opsporingsambtenaar die daartoe door de officier van justitie is aangewezen, kan na verkregen toestemming door de officier van justitie aan de verdachte voorstellen dat deze deelneemt aan een project. De deelneming strekt tot voorkoming van toezending van het opgemaakte proces-verbaal aan de officier van …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

  1. Ben je het niet eens met de beschuldiging? Bespreek met een advocaat of je Halt weigert.

Waar: Het Juridisch Loket

Strafbeschikking of dagvaarding: schakel een advocaat in

✔ Wetboek van Strafrecht, Artikel 77a
Voor 12- tot 17-jarigen geldt het jeugdstrafrecht.
Ten aanzien van degene die ten tijde van het begaan van een strafbaar feit de leeftijd van twaalf jaren doch nog niet die van achttien jaren heeft bereikt, zijn de artikelen 9, eerste tot en met vierde lid , 10 , 14a tot en met 22d , 24b , 24c , 27 tot en met 36 , 37a tot en met 38p , 43a tot en met 44 en 57 tot en …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafvordering, Artikel 491
Bij vervolging krijgt de jongere een advocaat.
(1) Onverminderd artikel 489, eerste lid , wijst het bestuur van de raad voor rechtsbijstand voor de verdachte die geen raadsman heeft, een raadsman aan, nadat hij er door het openbaar ministerie over in kennis is gesteld dat tegen de verdachte een vervolging, anders dan door een strafbeschikking, is aangevangen …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

  1. Let op de termijn voor verzet of hoger beroep in de brief, en laat die direct nakijken.

Waar: Raad voor Rechtsbijstand

Als het misgaat

Zet je eigen zaak op een rij

Beschrijf je situatie, beantwoord 3 vragen en krijg een plan met je termijnen, de wetsartikelen, je opties, hulp en geld, en voorbeeldbrieven. Alles blijft op je eigen apparaat.

Begin met je dossier € 9,95 per dossier, geen abonnement · Gratis termijn berekenen

Wetsartikelen bij dit onderwerp

✔ Wetboek van Strafvordering, Artikel 486
Niemand onder 12 kan strafrechtelijk worden vervolgd.
Niemand kan strafrechtelijk worden vervolgd wegens een feit, begaan voordat hij de leeftijd van twaalf jaren heeft bereikt.

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafvordering, Artikel 487
Bij een vermoeden tegen een kind onder 12: alleen een beperkt aantal opsporingsbevoegdheden (o.a. staandehouden, aanhouden, inbeslagnemen).
(1) In gevallen waarin uit feiten of omstandigheden een redelijk vermoeden voortvloeit dat iemand beneden de leeftijd van twaalf jaren een strafbaar feit heeft begaan, zijn uitsluitend de artikelen 52 tot en met 55b , 56 , 56a, eerste tot en met derde lid , 95 tot en met 102 , 118 , 119 , 552a en 552d tot en met 552g …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafrecht, Artikel 77a
12–17 jaar (leeftijd ten tijde van het feit): jeugdstrafrecht.
Ten aanzien van degene die ten tijde van het begaan van een strafbaar feit de leeftijd van twaalf jaren doch nog niet die van achttien jaren heeft bereikt, zijn de artikelen 9, eerste tot en met vierde lid , 10 , 14a tot en met 22d , 24b , 24c , 27 tot en met 36 , 37a tot en met 38p , 43a tot en met 44 en 57 tot en …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafrecht, Artikel 77b
16–17 jaar: de rechter kan volwassenenstrafrecht toepassen (ernst feit, persoon).
(1) Ten aanzien van degene die ten tijde van het begaan van een strafbaar feit de leeftijd van zestien jaren doch nog niet die van achttien jaren heeft bereikt, kan de rechter de artikelen 77g tot en met 77gg buiten toepassing laten en recht doen overeenkomstig de bepalingen in de voorgaande titels vervat, indien hij …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafrecht, Artikel 77c
18–22 jaar: de rechter kan jeugdstrafrecht toepassen (adolescentenstrafrecht, sinds 1-4-2014).
(1) Ten aanzien van de jongvolwassene die ten tijde van het begaan van het strafbaar feit de leeftijd van achttien jaren doch nog niet die van drieëntwintig jaren heeft bereikt, kan de rechter, indien hij daartoe grond vindt in de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het feit is begaan, recht …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafrecht, Artikel 77e
Halt: aangewezen opsporingsambtenaar biedt met toestemming van de officier een project aan; vrijwillig; max. 20 uur; na goede afronding vervalt het recht tot strafvervolging.
(1) De opsporingsambtenaar die daartoe door de officier van justitie is aangewezen, kan na verkregen toestemming door de officier van justitie aan de verdachte voorstellen dat deze deelneemt aan een project. De deelneming strekt tot voorkoming van toezending van het opgemaakte proces-verbaal aan de officier van …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Besluit aanwijzing Halt-feiten 2024, Artikel 2
Voorwaarden: licht feit, eenvoudig vast te stellen, verdachte bekent, pedagogische aanpak past.
(1) Een Halt-afdoening kan worden aangeboden indien: - a. een strafbaar feit van geringe ernst is begaan; - b. het strafbare feit eenvoudig is vast te stellen; - c. de verdachte het strafbare feit bekent; en - d. het strafbare feit en de verdachte zich lenen voor een pedagogische benadering. (2) Een Halt-afdoening …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Besluit aanwijzing Halt-feiten 2024, Artikel 4
Welke feiten: o.a. winkeldiefstal tot € 190, vernieling tot € 1.150 per dader, vuurwerk, licht schoolverzuim, fiets/brommer-overtredingen, < 5 gram softdrugs; art. 4 met toestemming per zaak (o.a. lichte bedreiging).
(1) De strafbare feiten waarvoor een Halt-afdoening kan worden aangeboden door de opsporingsambtenaar, na verleende toestemming daartoe van de officier van justitie, zijn: - a. de artikelen 138ab , 138b, eerste lid , 139c , 139d, derde lid , en 350a van het Wetboek van Strafrecht ; - b. de artikelen 141, eerste lid …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafrecht, Artikel 77f
Strafbeschikking van de officier met aanwijzingen (bijv. begeleiding door een GI).
(1) In een strafbeschikking kan de officier van justitie tevens de aanwijzing geven dat: - a. de jeugdige zich zal richten naar de aanwijzingen van een gecertificeerde instelling, bedoeld in artikel 1.1 van de Jeugdwet voor een daarbij te bepalen termijn van ten hoogste zes maanden; - b. indien de jeugdige ten tijde …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafrecht, Artikel 77h
Eigen jeugdstraffen: jeugddetentie, taakstraf (werk- of leerstraf), geldboete.
(1) De hoofdstraffen zijn: - a. in geval van misdrijf: jeugddetentie, taakstraf of geldboete; - b. in geval van overtreding: taakstraf of geldboete. (2) Een taakstraf bestaat uit: - a. een werkstraf, zijnde het verrichten van onbetaalde arbeid of het verrichten van arbeid tot herstel van de door het strafbare feit …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafrecht, Artikel 77i
Jeugddetentie: onder 16 max. 12 maanden, anders max. 24 maanden.
(1) De duur van de jeugddetentie is: - a. voor degene die ten tijde van het begaan van het misdrijf de leeftijd van zestien jaren nog niet had bereikt: ten minste een dag en ten hoogste twaalf maanden, en - b. overigens ten hoogste vierentwintig maanden. (2) De duur van de jeugddetentie wordt in de rechterlijke …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafrecht, Artikel 77m
Taakstraf: werk, leerproject of combinatie.
(1) Het vonnis of de strafbeschikking vermeldt of de taakstraf bestaat uit een werkstraf, een leerstraf of een combinatie van beide, alsmede het aantal uren dat de straf zal duren. Het vonnis of de strafbeschikking kan de aard en inhoud van de te verrichten werkzaamheden of het te volgen leerproject vermelden. (2) De …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafrecht, Artikel 77s
PIJ-maatregel (plaatsing in een inrichting voor jeugdigen) bij een stoornis en ernstig misdrijf.
(1) Aan de verdachte bij wie ten tijde van het begaan van het misdrijf een gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de geestvermogens bestond, kan de maatregel van plaatsing in een inrichting voor jeugdigen worden opgelegd, indien - a. het feit waarvoor de maatregel wordt opgelegd, een misdrijf is waarop …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafrecht, Artikel 77w
Gedragsbeïnvloedende maatregel (GBM).
(1) De maatregel betreffende het gedrag van de jeugdige kan slechts worden opgelegd, indien: - a. de ernst van het begane misdrijf of de veelvuldigheid van de begane misdrijven of voorafgegane veroordelingen wegens misdrijf hiertoe aanleiding geven, en - b. de maatregel in het belang is van een zo gunstig mogelijke …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafvordering, Artikel 488
Bijzondere regels gelden voor wie bij het feit jonger dan 18 was.
(1) De bepalingen van dit wetboek zijn van toepassing voor zover deze afdeling geen afwijkende bepalingen bevat. (2) De bepalingen van deze afdeling zijn van toepassing op personen die ten tijde van het begaan van het feit de leeftijd van achttien jaren nog niet hebben bereikt, voor zover deze Titel geen afwijkende …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafvordering, Artikel 488ab
Bij het politieverhoor: recht om vergezeld te worden door ouder, voogd of vertrouwenspersoon.
(1) Bij het verhoor door de opsporingsambtenaar heeft de verdachte het recht te worden vergezeld door de ouders of voogd of een vertrouwenspersoon. (2) De toegang van de persoon tot het verhoor kan worden geweigerd indien de hulpofficier van justitie van oordeel is dat: - a. het niet in het belang van de verdachte …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafvordering, Artikel 489
Is een jongere aangehouden en wordt bevolen dat hij wordt opgehouden voor onderzoek, dan meldt de (hulp)officier van justitie dat direct aan de Raad voor Rechtsbijstand. Die wijst een advocaat aan (lid 1). Dat hoeft niet als de jongere zelf een advocaat heeft gekozen die op tijd beschikbaar is (lid 1). Artikel 28a, over afstand doen van het recht op een advocaat, geldt hier niet (lid 2).
(1) Indien de verdachte is aangehouden, stelt de officier van justitie of de hulpofficier van justitie die bij de voorgeleiding beveelt dat de verdachte wordt opgehouden voor onderzoek, het bestuur van de raad voor rechtsbijstand direct van zijn aanhouding in kennis, opdat het bestuur een raadsman aanwijst. Deze …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafvordering, Artikel 490
Raad voor de Kinderbescherming wordt direct ingelicht bij inverzekeringstelling.
(1) In afwijking van artikel 59, vijfde lid , wordt de raad voor de kinderbescherming onverwijld van de inverzekeringstelling van de verdachte in kennis gesteld. De raad voor de kinderbescherming rapporteert zo spoedig mogelijk. (2) Indien een rapportage van de raad voor de kinderbescherming beschikbaar is, slaat de …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafvordering, Artikel 491
Advocaat bij vervolging (anders dan via strafbeschikking).
(1) Onverminderd artikel 489, eerste lid , wijst het bestuur van de raad voor rechtsbijstand voor de verdachte die geen raadsman heeft, een raadsman aan, nadat hij er door het openbaar ministerie over in kennis is gesteld dat tegen de verdachte een vervolging, anders dan door een strafbeschikking, is aangevangen …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafvordering, Artikel 493
Voorlopige hechtenis zo kort mogelijk; altijd nagaan of schorsing kan.
(1) Voorlopige hechtenis wordt voor een zo kort mogelijke passende duur bevolen. Indien de rechter de voorlopige hechtenis van de verdachte beveelt, gaat hij na of de tenuitvoerlegging van dit bevel, hetzij onmiddellijk, hetzij na een bepaald tijdsverloop, kan worden geschorst. De rechter kan daarbij een …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafvordering, Artikel 494
Officier vraagt de Raad om informatie over persoon en omstandigheden.
(1) De officier van justitie wint bij de raad voor de kinderbescherming inlichtingen in omtrent de persoonlijkheid en de levensomstandigheden van de verdachte, tenzij hij aanstonds onvoorwaardelijk van vervolging afziet. Indien de officier van justitie de zaak voor de kantonrechter of bij wijze van strafbeschikking …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafvordering, Artikel 495b
Kinderrechter; verdachte moet zelf verschijnen; zitting achter gesloten deuren.
(1) De zaak wordt achter gesloten deuren behandeld. De voorzitter van de rechtbank kan tot bijwoning van de besloten terechtzitting bijzondere toegang verlenen. Aan het slachtoffer of de nabestaanden van het slachtoffer wordt toegang verleend, tenzij de voorzitter wegens bijzondere redenen anders beslist. (2) De …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafvordering, Artikel 496
Ouders moeten naar de zitting komen; recht op een vertrouwenspersoon.
(1) De ouders of de voogd zijn verplicht tot bijwoning van de terechtzitting. Zij worden daartoe opgeroepen. Bij de oproeping wordt hun kennisgegeven, dat, indien zij niet aan deze verplichting voldoen, het gerecht hun medebrenging kan gelasten. (2) De verdachte heeft het recht te worden vergezeld door een …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Strafvordering, Artikel 28
Recht op een raadsman (algemeen).
(1) De verdachte heeft het recht om zich, overeenkomstig de bepalingen van dit wetboek, te doen bijstaan door een raadsman. (2) Aan de verdachte wordt overeenkomstig de wijze bij de wet bepaald door een aangewezen of gekozen raadsman rechtsbijstand verleend. (3) In bijzondere gevallen kan op gemotiveerd verzoek van …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

Geen juridisch advies. Loketklaar is geen advocaat en geen jurist: we zetten je zaak op een rij als voorbereiding. Wetsartikelen gecontroleerd in de officiële tekst (Basiswettenbestand) op 2026-11-02. Dit is algemene informatie, geen advies over jouw situatie. Laat belangrijke stappen nakijken. Twijfel je? Bel het Juridisch Loket.