Onderwerpen › Scheiding, omgang en ouderschapsplan

Scheiding, omgang en ouderschapsplan

Een huwelijk eindigt alleen via de rechter; een partnerschap zonder kinderen kan ook via een advocaat of notaris. Hebben jullie samen gezag, dan moet je een ouderschapsplan maken over zorg, omgang, informatie en geld. Het kind heeft recht op contact met beide ouders.

Je rechten

Kind: contact met beide ouders (IVRK art. 9 lid 3); gehoord worden (IVRK art. 12); belang van het kind voorop (IVRK art. 3).
Ouders: gezinsleven (EVRM art. 8), gelijke rechten van echtgenoten ook bij ontbinding (EVRM Protocol 7 art. 5), eerlijk proces (EVRM art. 6, Gw art. 17).

Valkuilen

Omgang is geen gunst. De ouder met de kinderen moet omgang bevorderen (1:247 lid 3); frustratie kan leiden tot wijziging van hoofdverblijf of gezag. Maar omgang kan wél worden ontzegd als die ernstig nadeel geeft (1:377a lid 3).
Huiselijk geweld vs. gelijkwaardig ouderschap. Het recht op gelijkwaardige zorg (1:247 lid 4) botst met veiligheid. Veiligheid gaat voor (1:377a lid 3 onder a en d; IVRK art. 19).
Jonge kinderen worden niet automatisch gehoord: de wettelijke grens is 12 jaar (Rv 809).
Ongehuwd uit elkaar zonder gezamenlijk gezag? Dan is een ouderschapsplan niet verplicht, en heeft de andere ouder minder rechten. Check eerst het gezag.

Mogelijke routes

Welke route past, hangt af van je situatie. In je eigen dossier zoeken we dat voor je uit.

Scheiden via de rechter, met een ouderschapsplan

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 154
Echtscheiding op verzoek van één of beide echtgenoten, als het huwelijk duurzaam ontwricht is.

(1) Echtscheiding wordt op gemeenschappelijk verzoek van de echtgenoten uitgesproken indien het verzoek is gegrond op hun beider oordeel dat het huwelijk duurzaam ontwricht is. (2) Ieder der echtgenoten is tot op het tijdstip der uitspraak bevoegd het verzoek in te trekken.

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, Artikel 815
Zijn er kinderen, dan moet er een ouderschapsplan bij het verzoek.

(1) Onverminderd het in artikel 278, eerste lid , bepaalde vermeldt het verzoekschrift: - a. de naam, de voornamen en voorzover bekend de woonplaats en de werkelijke verblijfplaats van de echtgenoot die niet de verzoeker is; - b. voorzover bekend de naam van diens raadsman; - c. de naam en de voornamen en voorzover …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

Probeer samen met een mediator een ouderschapsplan en convenant te maken.
Een advocaat dient het verzoek in.

Waar: Het Juridisch Loket · Raad voor Rechtsbijstand

Omgangs- of zorgregeling vastleggen of wijzigen

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 377a
Kind en ouder hebben recht op omgang; die kan alleen op enkele gronden worden ontzegd.

(1) Het kind heeft het recht op omgang met zijn ouders en met degene die in een nauwe persoonlijke betrekking tot hem staat. De niet met het gezag belaste ouder heeft het recht op en de verplichting tot omgang met zijn kind. (2) De rechter stelt op verzoek van de ouders of van een van hen of degene die in een nauwe …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 377e
Een regeling kan worden gewijzigd als de omstandigheden zijn veranderd.

(1) De rechtbank kan op verzoek van de ouders of van een van hen of van degene die in een nauwe persoonlijke betrekking staat tot het kind een beslissing inzake de omgang alsmede een door de ouders onderling getroffen omgangsregeling wijzigen op grond dat nadien de omstandigheden zijn gewijzigd, of dat bij het nemen …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 247
Na een scheiding houdt het kind recht op gelijkwaardige verzorging door beide ouders.

(1) Het ouderlijk gezag omvat de plicht en het recht van de ouder zijn minderjarig kind te verzorgen en op te voeden. (2) Onder verzorging en opvoeding worden mede verstaan de zorg en de verantwoordelijkheid voor het geestelijk en lichamelijk welzijn en de veiligheid van het kind alsmede het bevorderen van de …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

Waar: Het Juridisch Loket · Raad voor Rechtsbijstand

Verhuizen met de kinderen

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 253a
Bij gezamenlijk gezag beslist de rechter als ouders het oneens zijn over een verhuizing.

(1) In geval van gezamenlijke uitoefening van het gezag kunnen geschillen hieromtrent op verzoek van de ouders of van een van hen aan de rechtbank worden voorgelegd. De rechtbank neemt een zodanige beslissing als haar in het belang van het kind wenselijk voorkomt. (2) De rechtbank kan eveneens op verzoek van de …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

Waar: Het Juridisch Loket · Raad voor Rechtsbijstand

Informatie over de kinderen krijgen

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 377b
De ouder met gezag moet de andere ouder informeren over belangrijke zaken.

(1) De ouder die met het gezag is belast, is gehouden de niet met het gezag belaste ouder op de hoogte te stellen omtrent gewichtige aangelegenheden met betrekking tot de persoon en het vermogen van het kind en deze te raadplegen - zo nodig door tussenkomst van derden - over daaromtrent te nemen beslissingen. Op …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 377c
School, arts en hulpverleners moeten desgevraagd informatie geven.

(1) Onverminderd het bepaalde in artikel 377b van dit boek wordt de niet met het gezag belaste ouder desgevraagd door derden die beroepshalve beschikken over informatie inzake belangrijke feiten en omstandigheden die de persoon van het kind of diens verzorging en opvoeding betreffen, daarvan op de hoogte gesteld, …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

Waar: Het Juridisch Loket

Verdeling, alimentatie en pensioen

✔ Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, Artikel 827
Bij de scheiding kunnen ook alimentatie, de verdeling en de woning worden geregeld.

(1) Ingeval de echtscheiding, de scheiding van tafel en bed of de ontbinding van het huwelijk na scheiding van tafel en bed wordt uitgesproken, kan de rechter als nevenvoorziening de navolgende voorzieningen treffen: - a. toekenning van een uitkering tot levensonderhoud aan een echtgenoot ten laste van de andere …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, Artikel 822
Tijdens de procedure kun je voorlopige voorzieningen vragen, zoals wie in het huis blijft of voorlopige alimentatie.

(1) De rechter kan bij beschikking voor de duur van het geding: - a. bepalen dat één der echtgenoten bij uitsluiting gerechtigd zal zijn tot het gebruik van de echtelijke woning met bevel dat de andere echtgenoot die woning dient te verlaten en deze verder niet mag betreden; - b. bevelen dat ieder der echtgenoten aan …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

Waar: Het Juridisch Loket · Raad voor Rechtsbijstand

Als het misgaat

Afspraken niet nagekomen: verzoek tot nakoming of wijziging bij de rechtbank (1:253a, 1:377e).
Rapport van de Raad onjuist: reageer schriftelijk vóór de zitting; klacht via de Raad, daarna.
Hoger beroep: 3 maanden (Rv 806).

Zet je eigen zaak op een rij

Beschrijf je situatie, beantwoord 3 vragen en krijg een plan met je termijnen, de wetsartikelen, je opties, hulp en geld, en voorbeeldbrieven. Alles blijft op je eigen apparaat.

Begin met je dossier € 9,95 per dossier, geen abonnement · Gratis termijn berekenen

Wetsartikelen bij dit onderwerp

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 154
Echtscheiding op verzoek van één of beide echtgenoten; enige grond: duurzame ontwrichting.

(1) Echtscheiding wordt op gemeenschappelijk verzoek van de echtgenoten uitgesproken indien het verzoek is gegrond op hun beider oordeel dat het huwelijk duurzaam ontwricht is. (2) Ieder der echtgenoten is tot op het tijdstip der uitspraak bevoegd het verzoek in te trekken.

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 80c
Einde geregistreerd partnerschap; lid 3: buiten de rechter om kan alleen als er geen gezamenlijke kinderen onder gezag zijn.

(1) Het geregistreerd partnerschap eindigt: - a. door de dood; - b. indien degene ten aanzien van wie, overeenkomstig de bepalingen van de tweede afdeling van de achttiende titel van dit boek de vermissing is vastgesteld, dan wel overeenkomstig de bepalingen van de derde afdeling van de achttiende titel van dit boek …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 155
Pensioenverevening bij scheiding.

In geval van echtscheiding en voor zover de ene echtgenoot na de huwelijkssluiting en voor de echtscheiding pensioenaanspraken heeft opgebouwd, heeft de andere echtgenoot overeenkomstig het bepaalde bij of krachtens de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding recht op pensioenverevening, tenzij de echtgenoten op …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, Artikel 815
Inhoud van het scheidingsverzoek; bij kinderen moet het ouderschapsplan erbij.

(1) Onverminderd het in artikel 278, eerste lid , bepaalde vermeldt het verzoekschrift: - a. de naam, de voornamen en voorzover bekend de woonplaats en de werkelijke verblijfplaats van de echtgenoot die niet de verzoeker is; - b. voorzover bekend de naam van diens raadsman; - c. de naam en de voornamen en voorzover …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, Artikel 822
Voorlopige voorzieningen tijdens de procedure (wie blijft in het huis, voorlopige alimentatie, verblijf kinderen).

(1) De rechter kan bij beschikking voor de duur van het geding: - a. bepalen dat één der echtgenoten bij uitsluiting gerechtigd zal zijn tot het gebruik van de echtelijke woning met bevel dat de andere echtgenoot die woning dient te verlaten en deze verder niet mag betreden; - b. bevelen dat ieder der echtgenoten aan …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, Artikel 827
Nevenvoorzieningen bij de scheiding (alimentatie, verdeling, woning).

(1) Ingeval de echtscheiding, de scheiding van tafel en bed of de ontbinding van het huwelijk na scheiding van tafel en bed wordt uitgesproken, kan de rechter als nevenvoorziening de navolgende voorzieningen treffen: - a. toekenning van een uitkering tot levensonderhoud aan een echtgenoot ten laste van de andere …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, Artikel 818
Zonder zitting kan alleen als er geen kinderen zijn die gehoord moeten worden.

(1) In afwijking van het bepaalde in artikel 279, eerste lid , kan een behandeling ter terechtzitting achterwege blijven indien er geen minderjarige kinderen zijn die ingevolge artikel 809 in de gelegenheid moeten worden gesteld hun mening kenbaar te maken en er, wanneer het een verzoek van een der echtgenoten …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, Artikel 828
Zelfde procesregels bij ontbinding van een partnerschap.

Op een ontbinding van een geregistreerd partnerschap zijn de bepalingen over de rechtspleging in scheidingszaken van overeenkomstige toepassing.

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 247
Lid 3: band met de andere ouder bevorderen. Lid 4: kind houdt recht op gelijkwaardige verzorging door beide ouders.

(1) Het ouderlijk gezag omvat de plicht en het recht van de ouder zijn minderjarig kind te verzorgen en op te voeden. (2) Onder verzorging en opvoeding worden mede verstaan de zorg en de verantwoordelijkheid voor het geestelijk en lichamelijk welzijn en de veiligheid van het kind alsmede het bevorderen van de …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 247a
Ouderschapsplan ook verplicht bij ongehuwde ouders met gezamenlijk gezag die uit elkaar gaan.

Indien de ouders het gezag gezamenlijk uitoefenen op grond van artikel 251b, eerste lid , of een aantekening als bedoeld in artikel 252, eerste lid , is geplaatst en de ouders hun samenleving beëindigen, stellen zij een ouderschapsplan op als bedoeld in artikel 815, tweede en derde lid, van het Wetboek van Burgerlijke …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 251a
Gezamenlijk gezag blijft; eenhoofdig gezag alleen bij uitzondering.

(1) De rechter kan na ontbinding van het huwelijk anders dan door de dood of na scheiding van tafel en bed op verzoek van de ouders of van één van hen bepalen dat het gezag over een kind aan één ouder toekomt indien: - a. er een onaanvaardbaar risico is dat het kind klem of verloren zou raken tussen de ouders en niet …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 253a
Geschillen bij gezamenlijk gezag (bijv. verhuizen met het kind, hoofdverblijf, zorgregeling).

(1) In geval van gezamenlijke uitoefening van het gezag kunnen geschillen hieromtrent op verzoek van de ouders of van een van hen aan de rechtbank worden voorgelegd. De rechtbank neemt een zodanige beslissing als haar in het belang van het kind wenselijk voorkomt. (2) De rechtbank kan eveneens op verzoek van de …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 377a
Omgangsrecht van kind en ouder; ontzegging alleen op vier gronden (ernstig nadeel, ongeschiktheid, ernstige bezwaren van kind 12+, zwaarwegende belangen).

(1) Het kind heeft het recht op omgang met zijn ouders en met degene die in een nauwe persoonlijke betrekking tot hem staat. De niet met het gezag belaste ouder heeft het recht op en de verplichting tot omgang met zijn kind. (2) De rechter stelt op verzoek van de ouders of van een van hen of degene die in een nauwe …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 377b
Ouder met gezag moet de ouder zonder gezag informeren en raadplegen over belangrijke zaken.

(1) De ouder die met het gezag is belast, is gehouden de niet met het gezag belaste ouder op de hoogte te stellen omtrent gewichtige aangelegenheden met betrekking tot de persoon en het vermogen van het kind en deze te raadplegen - zo nodig door tussenkomst van derden - over daaromtrent te nemen beslissingen. Op …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 377c
School, arts en hulpverleners moeten de ouder zonder gezag desgevraagd informatie geven (tenzij het belang van het kind zich verzet).

(1) Onverminderd het bepaalde in artikel 377b van dit boek wordt de niet met het gezag belaste ouder desgevraagd door derden die beroepshalve beschikken over informatie inzake belangrijke feiten en omstandigheden die de persoon van het kind of diens verzorging en opvoeding betreffen, daarvan op de hoogte gesteld, …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 377e
Omgangsregeling wijzigen bij gewijzigde omstandigheden.

(1) De rechtbank kan op verzoek van de ouders of van een van hen of van degene die in een nauwe persoonlijke betrekking staat tot het kind een beslissing inzake de omgang alsmede een door de ouders onderling getroffen omgangsregeling wijzigen op grond dat nadien de omstandigheden zijn gewijzigd, of dat bij het nemen …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Burgerlijk Wetboek Boek 1, Artikel 377g
Wil een kind van 12+ (of jonger, als het zijn belangen redelijk kan overzien) een beslissing over omgang of informatie, dan kan de rechter die ambtshalve nemen. Het kind kan dus zelf, zonder advocaat, de rechter aanschrijven.

De rechter kan, indien haar blijkt dat de minderjarige van twaalf jaar of ouder hierop prijs stelt, ambtshalve een beslissing geven op de voet van de artikelen 377a of 377b , dan wel zodanige beslissing op de voet van artikel 377e van dit boek wijzigen. Hetzelfde geldt indien de minderjarige de leeftijd van twaalf …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, Artikel 809
Kinderen vanaf 12 krijgen de kans hun mening te geven (kindgesprek).

(1) In zaken betreffende minderjarigen, uitgezonderd die welke het levensonderhoud van een minderjarige betreffen die de leeftijd van zestien jaren nog niet heeft bereikt, beslist de rechter niet dan na de minderjarige van twaalf jaren of ouder in de gelegenheid te hebben gesteld hem zijn mening kenbaar te maken, …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, Artikel 810
De rechter kan de om advies vragen.

(1) De rechter kan in zaken betreffende minderjarigen, uitgezonderd die welke zijn levensonderhoud betreffen, indien hij dit met het oog op de beoordeling van de belangen van de minderjarige noodzakelijk acht, het advies van de raad voor de kinderbescherming inwinnen. Hij kan de raad daartoe in elke stand van de zaak …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, Artikel 803
Zittingen in familiezaken zijn besloten.

(1) In verband met de belangen van minderjarigen of de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer van belanghebbenden, geschiedt de mondelinge behandeling met gesloten deuren. (2) De rechter kan evenwel op verzoek van een belanghebbende bepalen dat de mondelinge behandeling geheel of gedeeltelijk openbaar is, …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

Geen juridisch advies. Loketklaar is geen advocaat en geen jurist: we zetten je zaak op een rij als voorbereiding. Wetsartikelen gecontroleerd in de officiële tekst (Basiswettenbestand) op 2026-11-02. Dit is algemene informatie, geen advies over jouw situatie. Laat belangrijke stappen nakijken. Twijfel je? Bel het Juridisch Loket.