De gemeente vordert bijstand terug: wat kun je doen?

Vindt de gemeente dat je te veel bijstand hebt gekregen, dan kan ze dat terugvorderen. Dat gebeurt met een besluit, en daartegen kun je bezwaar maken.

Kijk goed waaróm de gemeente terugvordert: omdat je iets niet (goed) zou hebben doorgegeven, of om een andere reden. Dat maakt uit voor je verweer.

Er bestaan ook redenen waarom de gemeente helemaal of gedeeltelijk kan afzien van terugvordering. Laat dat beoordelen door het Juridisch Loket of een advocaat.

Weet je niet tot wanneer je kunt reageren? Bereken het gratis met de Termijnchecker. Geen account nodig.

Wat je kunt doen

Terugvordering aanvechten of beperken

✔ Participatiewet, Artikel 54 Onjuiste gegevens en onvoldoende medewerking
Kwam te hoge bijstand doordat je iets niet (goed) hebt doorgegeven, dan moet de gemeente het besluit herzien of intrekken, ook met terugwerkende kracht. In andere gevallen mag het (lid 3).

(1) Indien de belanghebbende de voor de verlening van bijstand van belang zijnde gegevens of de gevorderde bewijsstukken niet, niet tijdig of onvolledig heeft verstrekt en hem dit te verwijten valt, dan wel indien de belanghebbende anderszins onvoldoende medewerking verleent, kan het college het recht op bijstand voor …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Participatiewet, Artikel 58 Terugvordering
Kwam de te hoge bijstand doordat je iets niet (goed) hebt doorgegeven, dan moet de gemeente terugvorderen (lid 1). In andere gevallen mag ze, maar hoeft ze niet (lid 2).

(1) Het college van de gemeente die de bijstand heeft verleend vordert de kosten van bijstand terug voor zover de bijstand ten onrechte of tot een te hoog bedrag is ontvangen als gevolg van het niet of niet behoorlijk nakomen van de verplichting, bedoeld in artikel 17, eerste lid , of de verplichtingen, bedoeld in …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Participatiewet, Artikel 58 Terugvordering
Bij dringende redenen kan de gemeente helemaal of gedeeltelijk afzien van terugvordering (lid 8). Leg in je bezwaar uit welke redenen dat bij jou zijn.

(1) Het college van de gemeente die de bijstand heeft verleend vordert de kosten van bijstand terug voor zover de bijstand ten onrechte of tot een te hoog bedrag is ontvangen als gevolg van het niet of niet behoorlijk nakomen van de verplichting, bedoeld in artikel 17, eerste lid , of de verplichtingen, bedoeld in …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Participatiewet, Artikel 58 Terugvordering
Ging het om bijstand die je redelijkerwijs had kunnen begrijpen als te veel (lid 2 onder e)? Dan geen terugvordering over kosten van meer dan 2 jaar vóór het besluit (lid 6).

(1) Het college van de gemeente die de bijstand heeft verleend vordert de kosten van bijstand terug voor zover de bijstand ten onrechte of tot een te hoog bedrag is ontvangen als gevolg van het niet of niet behoorlijk nakomen van de verplichting, bedoeld in artikel 17, eerste lid , of de verplichtingen, bedoeld in …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Participatiewet, Artikel 58 Terugvordering
Na 10 jaar betalen, of als je in één keer minstens de helft van de rest betaalt, kan de gemeente afzien van de rest (lid 7).

(1) Het college van de gemeente die de bijstand heeft verleend vordert de kosten van bijstand terug voor zover de bijstand ten onrechte of tot een te hoog bedrag is ontvangen als gevolg van het niet of niet behoorlijk nakomen van de verplichting, bedoeld in artikel 17, eerste lid , of de verplichtingen, bedoeld in …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Participatiewet, Artikel 60 Besluit tot terugvordering en betaling bestuurlijke boete
Moet je terugbetalen omdat je iets niet hebt doorgegeven, of heb je een boete? Dan houdt de gemeente dat in op je bijstand (lid 4). In andere gevallen mag het (lid 3).

(1) De persoon van wie kosten van bijstand worden teruggevorderd is verplicht desgevraagd aan het college de inlichtingen te verstrekken die voor terugvordering op grond van deze paragraaf van belang zijn. (2) Het college kan de kosten van de bijstand, bedoeld in de artikelen 58 en 59 invorderen bij dwangbevel. (3) …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 4:93
Bij inhouden blijft de beslagvrije voet beschermd: je houdt een deel van je inkomen over (lid 4). Dat geldt niet zolang je gevraagde informatie niet geeft (Pw art. 60 lid 6).

(1) Verrekening van een geldschuld met een bestaande vordering geschiedt slechts voor zover in de bevoegdheid daartoe bij wettelijk voorschrift is voorzien. (2) Verrekening geschiedt onder vermelding van de vordering waarmee de geldschuld is verrekend alsmede de hoogte van het bedrag van de verrekening. (3) De …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

Maak bezwaar tegen het besluit tot terugvordering. Controleer het bedrag en de periode, ook de grens van 2 jaar (Pw art. 58 lid 6).
Kon de gemeente de informatie zelf uit officiële registers halen, zoals de basisregistratie personen? Dan hoefde je die niet door te geven (Pw art. 17 lid 1). Noem dat in je bezwaar.
Zijn er dringende redenen (bijvoorbeeld dat je anders in grote problemen komt)? Vraag dan om af te zien van (een deel van) de terugvordering.
Vraag een betalingsregeling waarbij je genoeg overhoudt om van te leven.

Waar: Uw gemeente · Het Juridisch Loket · Geldfit / schuldhulp via de gemeente

Bezwaar maken tegen het besluit

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 6:4
Bezwaar dien je in bij de instantie die het besluit nam.

(1) Het maken van bezwaar geschiedt door het indienen van een bezwaarschrift bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen. (2) Het instellen van administratief beroep geschiedt door het indienen van een beroepschrift bij het beroepsorgaan. (3) Het instellen van beroep bij een bestuursrechter geschiedt door …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 6:5
Wat er in je bezwaarschrift moet staan: naam, adres, datum, welk besluit en waarom je het er niet mee eens bent.

(1) Het bezwaar- of beroepschrift wordt ondertekend en bevat ten minste: - a. de naam en het adres van de indiener; - b. de dagtekening; - c. een omschrijving van het besluit waartegen het bezwaar of beroep is gericht; - d. de gronden van het bezwaar of beroep. (2) Bij het beroepschrift wordt zo mogelijk een …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 6:7
De termijn is zes weken.

De termijn voor het indienen van een bezwaar- of beroepschrift bedraagt zes weken.

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 6:8
De termijn begint op de dag na de bekendmaking van het besluit.

(1) De termijn vangt aan met ingang van de dag na die waarop het besluit op de voorgeschreven wijze is bekendgemaakt. (2) De termijn voor het indienen van een bezwaarschrift tegen een besluit waartegen alleen door een of meer bepaalde belanghebbenden administratief beroep kon worden ingesteld, vangt aan met ingang …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 6:9
Op tijd is: vóór het einde van de termijn ontvangen. Per post: vóór het einde gepost en uiterlijk een week later ontvangen.

(1) Een bezwaar- of beroepschrift is tijdig ingediend indien het voor het einde van de termijn is ontvangen. (2) Bij verzending per post is een bezwaar- of beroepschrift tijdig ingediend indien het voor het einde van de termijn ter post is bezorgd, mits het niet later dan een week na afloop van de termijn is …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene termijnenwet, Artikel 1
Eindigt de termijn op een zaterdag, zondag of feestdag, dan loopt hij door tot en met de eerstvolgende werkdag.

(1) Een in een wet gestelde termijn die op een zaterdag, zondag of algemeen erkende feestdag eindigt, wordt verlengd tot en met de eerstvolgende dag die niet een zaterdag, zondag of algemeen erkende feestdag is. (2) Het vorige lid geldt niet voor termijnen, bepaald door terugrekening vanaf een tijdstip of een …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 6:6
Ontbreekt er iets (bijvoorbeeld je redenen of je handtekening), dan moet de instantie je eerst de kans geven dat te herstellen.

Het bezwaar of beroep kan niet-ontvankelijk worden verklaard, indien: - a. niet is voldaan aan artikel 6:5 of aan enig ander bij de wet gesteld vereiste voor het in behandeling nemen van het bezwaar of beroep, of - b. het bezwaar- of beroepschrift geheel of gedeeltelijk is geweigerd op grond van artikel 2:15 , mits …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 7:2
Je hebt recht om gehoord te worden voordat er op je bezwaar wordt beslist.

(1) Voordat een bestuursorgaan op het bezwaar beslist, stelt het belanghebbenden in de gelegenheid te worden gehoord. (2) Het bestuursorgaan stelt daarvan in ieder geval de indiener van het bezwaarschrift op de hoogte alsmede de belanghebbenden die bij de voorbereiding van het besluit hun zienswijze naar voren hebben …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 7:4
Je mag de stukken van je zaak inzien voor de hoorzitting, en tot tien dagen ervoor zelf nog stukken sturen.

(1) Tot tien dagen voor het horen kunnen belanghebbenden nadere stukken indienen. (2) Het bestuursorgaan legt het bezwaarschrift en alle verder op de zaak betrekking hebbende stukken voorafgaand aan het horen gedurende ten minste een week voor belanghebbenden ter inzage. (3) Bij de oproeping voor het horen worden …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 7:10
De instantie beslist meestal binnen 6 weken na het einde van de bezwaartermijn (12 weken met een bezwaarcommissie). Ze mag 6 weken uitstellen, of langer als jij daarmee instemt (lid 3 en 4). Moet je eerst iets herstellen, dan staat de termijn zolang stil (lid 2).

(1) Het bestuursorgaan beslist binnen zes weken of – indien een commissie als bedoeld in artikel 7:13 is ingesteld – binnen twaalf weken, gerekend vanaf de dag na die waarop de termijn voor het indienen van het bezwaarschrift is verstreken. (2) De termijn wordt opgeschort gerekend vanaf de dag na die waarop de …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 3:45
In het besluit moet staan bij wie en binnen welke termijn je bezwaar kunt maken.

(1) Indien tegen een besluit bezwaar kan worden gemaakt of beroep kan worden ingesteld, wordt daarvan bij de bekendmaking en bij de mededeling van het besluit melding gemaakt. (2) Hierbij wordt vermeld door wie, binnen welke termijn en bij welk orgaan bezwaar kan worden gemaakt of beroep kan worden ingesteld.

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 7:15
Vraag om vergoeding van je kosten vóór de beslissing. Je krijgt ze alleen als het besluit wordt herroepen door een fout van de instantie.

(1) Voor de behandeling van het bezwaar is geen recht verschuldigd. (2) De kosten, die de belanghebbende in verband met de behandeling van het bezwaar redelijkerwijs heeft moeten maken, worden door het bestuursorgaan uitsluitend vergoed op verzoek van de belanghebbende voor zover het bestreden besluit wordt herroepen …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 7:1a
Je kunt in je bezwaarschrift vragen om meteen naar de rechter te gaan. De instantie hoeft daar niet mee in te stemmen.

(1) In het bezwaarschrift kan de indiener het bestuursorgaan verzoeken in te stemmen met rechtstreeks beroep bij de bestuursrechter, zulks in afwijking van artikel 7:1 . (2) Het bestuursorgaan wijst het verzoek in ieder geval af, indien tegen het besluit een ander bezwaarschrift is ingediend waarin eenzelfde verzoek …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

Kijk onderaan het besluit: daar moet staan bij wie en binnen welke termijn je bezwaar maakt (Awb 3:45).
Zet in je bezwaarschrift je naam, adres, de datum, welk besluit het is en waarom je het er niet mee eens bent. Zet er je handtekening onder (Awb 6:5).
Heb je nog niet alle argumenten? Stuur het bezwaarschrift toch op tijd en vraag om een termijn om ze aan te vullen.
Vraag in je bezwaarschrift om vergoeding van je kosten, voor het geval de instantie het besluit terugdraait omdat zij een fout maakte. Dat moet vóór de beslissing (Awb 7:15 lid 3).
Vraag om de stukken van je dossier en om gehoord te worden. Extra stukken kun je tot tien dagen voor de hoorzitting sturen.
Bewaar een bewijs van verzending (aangetekend, of een ontvangstbevestiging).
Gaat het om een zaak die zich daarvoor leent, dan kun je in je bezwaarschrift vragen om meteen naar de rechter te gaan (rechtstreeks beroep, Awb 7:1a). De instantie hoeft daar niet mee in te stemmen.

Waar: Uw gemeente · Het Juridisch Loket

Let op

Te laat melden kost geld: bijstand gaat nooit in vóór de melding (art. 44). Meld je dus direct, ook als je papieren nog niet compleet zijn.
Kostendelersnorm: een kind van 21+ dat thuis woont verlaagt de bijstand van de ouder (art. 22a). Dat raakt gezinnen met volwassen kinderen.
Vermogensgrens vs. eigen woning of bedrijf: in de Pw telt vermogen boven € 8.000/€ 16.000; in de Bbz blijft bedrijfsnoodzakelijk vermogen buiten beschouwing (Bbz art. 7).
Bbz = lening: algemene bijstand voor een zelfstandige is eerst een lening, die na het boekjaar definitief wordt vastgesteld (Bbz art. 11–12). Een goed jaar achteraf kan tot terugbetaling leiden.

Zet je eigen zaak op een rij

Beschrijf je situatie, beantwoord 3 vragen en krijg een plan met je termijnen, de wetsartikelen, je opties, hulp en geld, en voorbeeldbrieven. Alles blijft op je eigen apparaat.

Kies in de app het onderwerp Bijstand en Bbz. Ben je al ingelogd, dan staat het meteen klaar.

Begin met je dossier € 9,95 per dossier, geen abonnement

Geen juridisch advies. Loketklaar is geen advocaat en geen jurist: we zetten je zaak op een rij als voorbereiding. Wetsartikelen gecontroleerd in de officiële tekst (Basiswettenbestand) op 2026-11-02. Dit is algemene informatie, geen advies over jouw situatie. Laat belangrijke stappen nakijken. Twijfel je? Bel het Juridisch Loket.