De gemeente denkt dat je samenwoont: wat zegt de wet?

Woon je volgens de gemeente samen, dan kan dat gevolgen hebben voor je bijstand. Maar niet iedereen die in je huis verblijft, vormt met jou een gezamenlijke huishouding.

De wet noemt twee voorwaarden die allebei moeten gelden: jullie hebben je hoofdverblijf in dezelfde woning, én jullie zorgen voor elkaar (bijvoorbeeld door samen de kosten te delen).

Verzamel bewijs, zoals een eigen huurcontract of inschrijving van de ander, en maak op tijd bezwaar.

Weet je niet tot wanneer je kunt reageren? Bereken het gratis met de Termijnchecker. Geen account nodig.

Wat je kunt doen

Betwisten dat er een gezamenlijke huishouding is

✔ Participatiewet, Artikel 3 Gezamenlijke huishouding en woning
Een gezamenlijke huishouding vraagt twee dingen. Jullie hebben allebei je hoofdverblijf in dezelfde woning. En jullie zorgen voor elkaar, bijvoorbeeld door de kosten te delen (lid 3).

(1) In deze wet en de daarop berustende bepalingen wordt gelijkgesteld met: - a. echtgenoot: geregistreerde partner; - b. echtgenoten: geregistreerde partners; - c. huwelijk: geregistreerd partnerschap; - d. gehuwd: als partner geregistreerd; - e. gehuwde: als partner geregistreerde; - f. gehuwden: als partners …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Participatiewet, Artikel 3 Gezamenlijke huishouding en woning
Woon je met je ouder, kind, schoonouder, stiefkind of een volwassen voormalig pleegkind? Dan telt het niet als gezamenlijke huishouding (lid 2 onder a, lid 7).

(1) In deze wet en de daarop berustende bepalingen wordt gelijkgesteld met: - a. echtgenoot: geregistreerde partner; - b. echtgenoten: geregistreerde partners; - c. huwelijk: geregistreerd partnerschap; - d. gehuwd: als partner geregistreerd; - e. gehuwde: als partner geregistreerde; - f. gehuwden: als partners …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Participatiewet, Artikel 3 Gezamenlijke huishouding en woning
Woon je samen omdat jij zorg nodig hebt of zorg geeft? Dan telt het ook niet, zolang die zorg duurt (lid 2 onder a).

(1) In deze wet en de daarop berustende bepalingen wordt gelijkgesteld met: - a. echtgenoot: geregistreerde partner; - b. echtgenoten: geregistreerde partners; - c. huwelijk: geregistreerd partnerschap; - d. gehuwd: als partner geregistreerd; - e. gehuwde: als partner geregistreerde; - f. gehuwden: als partners …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Participatiewet, Artikel 3 Gezamenlijke huishouding en woning
Soms neemt de wet het samenwonen aan als jullie je hoofdverblijf in dezelfde woning hebben. Bijvoorbeeld als je samen een kind hebt of een samenlevingscontract (lid 4).

(1) In deze wet en de daarop berustende bepalingen wordt gelijkgesteld met: - a. echtgenoot: geregistreerde partner; - b. echtgenoten: geregistreerde partners; - c. huwelijk: geregistreerd partnerschap; - d. gehuwd: als partner geregistreerd; - e. gehuwde: als partner geregistreerde; - f. gehuwden: als partners …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Participatiewet, Artikel 22a Kostendelersnorm
Let op: woon je met iemand die geen partner is, bijvoorbeeld je ouder of kind? Dan kan je bijstand lager zijn door de kostendelersnorm (lid 1).

(1) Indien de belanghebbende van 21 jaar of ouder een of meer kostendelende medebewoners heeft, is de norm per kalendermaand voor de belanghebbende: Hierbij staat: - A voor het aantal kostendelende medebewoners plus de belanghebbende en zijn echtgenoot van 21 jaar of ouder indien hij gehuwd is; en - B voor de norm, …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

Leg vast waar ieder zijn hoofdverblijf heeft: adres, post, spullen, wie welke kosten betaalt.
Vraag het rapport van het huisbezoek of onderzoek op en reageer erop in je bezwaar. Klopt er iets niet, zeg dan precies wat.
Is de ander je ouder of kind, of woon je samen vanwege zorg? Zeg dat dan duidelijk, met bewijs (bijvoorbeeld een indicatie of een verklaring van de huisarts).

Waar: Uw gemeente · Het Juridisch Loket

Bezwaar maken tegen het besluit

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 6:4
Bezwaar dien je in bij de instantie die het besluit nam.

(1) Het maken van bezwaar geschiedt door het indienen van een bezwaarschrift bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen. (2) Het instellen van administratief beroep geschiedt door het indienen van een beroepschrift bij het beroepsorgaan. (3) Het instellen van beroep bij een bestuursrechter geschiedt door …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 6:5
Wat er in je bezwaarschrift moet staan: naam, adres, datum, welk besluit en waarom je het er niet mee eens bent.

(1) Het bezwaar- of beroepschrift wordt ondertekend en bevat ten minste: - a. de naam en het adres van de indiener; - b. de dagtekening; - c. een omschrijving van het besluit waartegen het bezwaar of beroep is gericht; - d. de gronden van het bezwaar of beroep. (2) Bij het beroepschrift wordt zo mogelijk een …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 6:7
De termijn is zes weken.

De termijn voor het indienen van een bezwaar- of beroepschrift bedraagt zes weken.

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 6:8
De termijn begint op de dag na de bekendmaking van het besluit.

(1) De termijn vangt aan met ingang van de dag na die waarop het besluit op de voorgeschreven wijze is bekendgemaakt. (2) De termijn voor het indienen van een bezwaarschrift tegen een besluit waartegen alleen door een of meer bepaalde belanghebbenden administratief beroep kon worden ingesteld, vangt aan met ingang …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 6:9
Op tijd is: vóór het einde van de termijn ontvangen. Per post: vóór het einde gepost en uiterlijk een week later ontvangen.

(1) Een bezwaar- of beroepschrift is tijdig ingediend indien het voor het einde van de termijn is ontvangen. (2) Bij verzending per post is een bezwaar- of beroepschrift tijdig ingediend indien het voor het einde van de termijn ter post is bezorgd, mits het niet later dan een week na afloop van de termijn is …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene termijnenwet, Artikel 1
Eindigt de termijn op een zaterdag, zondag of feestdag, dan loopt hij door tot en met de eerstvolgende werkdag.

(1) Een in een wet gestelde termijn die op een zaterdag, zondag of algemeen erkende feestdag eindigt, wordt verlengd tot en met de eerstvolgende dag die niet een zaterdag, zondag of algemeen erkende feestdag is. (2) Het vorige lid geldt niet voor termijnen, bepaald door terugrekening vanaf een tijdstip of een …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 6:6
Ontbreekt er iets (bijvoorbeeld je redenen of je handtekening), dan moet de instantie je eerst de kans geven dat te herstellen.

Het bezwaar of beroep kan niet-ontvankelijk worden verklaard, indien: - a. niet is voldaan aan artikel 6:5 of aan enig ander bij de wet gesteld vereiste voor het in behandeling nemen van het bezwaar of beroep, of - b. het bezwaar- of beroepschrift geheel of gedeeltelijk is geweigerd op grond van artikel 2:15 , mits …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 7:2
Je hebt recht om gehoord te worden voordat er op je bezwaar wordt beslist.

(1) Voordat een bestuursorgaan op het bezwaar beslist, stelt het belanghebbenden in de gelegenheid te worden gehoord. (2) Het bestuursorgaan stelt daarvan in ieder geval de indiener van het bezwaarschrift op de hoogte alsmede de belanghebbenden die bij de voorbereiding van het besluit hun zienswijze naar voren hebben …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 7:4
Je mag de stukken van je zaak inzien voor de hoorzitting, en tot tien dagen ervoor zelf nog stukken sturen.

(1) Tot tien dagen voor het horen kunnen belanghebbenden nadere stukken indienen. (2) Het bestuursorgaan legt het bezwaarschrift en alle verder op de zaak betrekking hebbende stukken voorafgaand aan het horen gedurende ten minste een week voor belanghebbenden ter inzage. (3) Bij de oproeping voor het horen worden …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 7:10
De instantie beslist meestal binnen 6 weken na het einde van de bezwaartermijn (12 weken met een bezwaarcommissie). Ze mag 6 weken uitstellen, of langer als jij daarmee instemt (lid 3 en 4). Moet je eerst iets herstellen, dan staat de termijn zolang stil (lid 2).

(1) Het bestuursorgaan beslist binnen zes weken of – indien een commissie als bedoeld in artikel 7:13 is ingesteld – binnen twaalf weken, gerekend vanaf de dag na die waarop de termijn voor het indienen van het bezwaarschrift is verstreken. (2) De termijn wordt opgeschort gerekend vanaf de dag na die waarop de …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 3:45
In het besluit moet staan bij wie en binnen welke termijn je bezwaar kunt maken.

(1) Indien tegen een besluit bezwaar kan worden gemaakt of beroep kan worden ingesteld, wordt daarvan bij de bekendmaking en bij de mededeling van het besluit melding gemaakt. (2) Hierbij wordt vermeld door wie, binnen welke termijn en bij welk orgaan bezwaar kan worden gemaakt of beroep kan worden ingesteld.

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 7:15
Vraag om vergoeding van je kosten vóór de beslissing. Je krijgt ze alleen als het besluit wordt herroepen door een fout van de instantie.

(1) Voor de behandeling van het bezwaar is geen recht verschuldigd. (2) De kosten, die de belanghebbende in verband met de behandeling van het bezwaar redelijkerwijs heeft moeten maken, worden door het bestuursorgaan uitsluitend vergoed op verzoek van de belanghebbende voor zover het bestreden besluit wordt herroepen …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

✔ Algemene wet bestuursrecht, Artikel 7:1a
Je kunt in je bezwaarschrift vragen om meteen naar de rechter te gaan. De instantie hoeft daar niet mee in te stemmen.

(1) In het bezwaarschrift kan de indiener het bestuursorgaan verzoeken in te stemmen met rechtstreeks beroep bij de bestuursrechter, zulks in afwijking van artikel 7:1 . (2) Het bestuursorgaan wijst het verzoek in ieder geval af, indien tegen het besluit een ander bezwaarschrift is ingediend waarin eenzelfde verzoek …

Gecontroleerd in de officiële tekst · wetten.overheid.nl

Kijk onderaan het besluit: daar moet staan bij wie en binnen welke termijn je bezwaar maakt (Awb 3:45).
Zet in je bezwaarschrift je naam, adres, de datum, welk besluit het is en waarom je het er niet mee eens bent. Zet er je handtekening onder (Awb 6:5).
Heb je nog niet alle argumenten? Stuur het bezwaarschrift toch op tijd en vraag om een termijn om ze aan te vullen.
Vraag in je bezwaarschrift om vergoeding van je kosten, voor het geval de instantie het besluit terugdraait omdat zij een fout maakte. Dat moet vóór de beslissing (Awb 7:15 lid 3).
Vraag om de stukken van je dossier en om gehoord te worden. Extra stukken kun je tot tien dagen voor de hoorzitting sturen.
Bewaar een bewijs van verzending (aangetekend, of een ontvangstbevestiging).
Gaat het om een zaak die zich daarvoor leent, dan kun je in je bezwaarschrift vragen om meteen naar de rechter te gaan (rechtstreeks beroep, Awb 7:1a). De instantie hoeft daar niet mee in te stemmen.

Waar: Uw gemeente · Het Juridisch Loket

Let op

Te laat melden kost geld: bijstand gaat nooit in vóór de melding (art. 44). Meld je dus direct, ook als je papieren nog niet compleet zijn.
Kostendelersnorm: een kind van 21+ dat thuis woont verlaagt de bijstand van de ouder (art. 22a). Dat raakt gezinnen met volwassen kinderen.
Vermogensgrens vs. eigen woning of bedrijf: in de Pw telt vermogen boven € 8.000/€ 16.000; in de Bbz blijft bedrijfsnoodzakelijk vermogen buiten beschouwing (Bbz art. 7).
Bbz = lening: algemene bijstand voor een zelfstandige is eerst een lening, die na het boekjaar definitief wordt vastgesteld (Bbz art. 11–12). Een goed jaar achteraf kan tot terugbetaling leiden.

Zet je eigen zaak op een rij

Beschrijf je situatie, beantwoord 3 vragen en krijg een plan met je termijnen, de wetsartikelen, je opties, hulp en geld, en voorbeeldbrieven. Alles blijft op je eigen apparaat.

Kies in de app het onderwerp Bijstand en Bbz. Ben je al ingelogd, dan staat het meteen klaar.

Begin met je dossier € 9,95 per dossier, geen abonnement

Geen juridisch advies. Loketklaar is geen advocaat en geen jurist: we zetten je zaak op een rij als voorbereiding. Wetsartikelen gecontroleerd in de officiële tekst (Basiswettenbestand) op 2026-11-02. Dit is algemene informatie, geen advies over jouw situatie. Laat belangrijke stappen nakijken. Twijfel je? Bel het Juridisch Loket.